Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda yazmak iyi olur, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek hatayı önler zira gürültülü ortamlarda ince notalar çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak hem de ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol sayılır. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve temiz başlar elbette bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ve tonlar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, o nedenle kabaca üç parçaya bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı yükseltir hem de tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda kalır ve ileride okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes almak şarttır öte yandan ondalık notlar vermek fazladan bir karmaşa getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan değerdir, çünkü ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül hattının eşit gitmesini de gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin tonlar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha serin gelir ama notalar daha geç belirir ve bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur kılar fakat şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat ince olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki tat ile burnun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal birbirini tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta küçük görünse de yorumları epey değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi yöntemidir mesela ılık bir soluk kokuyu daha zengin açar. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net gösterir ayrıca nezle halindeyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Romeo julieta short sports gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa bırakır sert bir nefes ise ince notaları örter. Yoğunluk dilde zayıf ama burunda belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi tadımcılar için önce koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak kısmı de detay vermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce ılık bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir ağız en belirgin notayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır ve aroma hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek kıyası korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra keskin notalar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Su ve kahve haricinde çay da düşünülebilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Ağız temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim kısa sürdüğünden aroma değişimi daha az bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü de sedir tonunu çabucak gösterip sona erer çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha güvenilir izlenim verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme aroma gücü konusunda kesin bir yargı vermez yani her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman izlenimi değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak işe yarar yoksa aynı notalar defalarca baştan keşfedilir. 20 aniversario tadım notları benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, puro ismi ile puan deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki puandan çok fark çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin ahşap kokusu gibi bir not tatmin edici olur. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu belirgin verebilir mesela ağır bir içim sönük bir tatla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını güçlü taşır kaldı ki ağır bir içim notasız da olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek aroma verebilir aksi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde aroma ayrımı aramak ince bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu nedenle oda koşullarını da deftere geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda ise duman tıkanır ve lezzet silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hızını değiştiren başka bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak gerekir yoksa iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur tadım anı planlarken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm ise algıyı bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki hava ya da koku olur. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Kapalı bir odada duman birikirse sonraki çubuğun aroması yanlış okunabilir. Pencere açıklığı bırakmak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla sertse yanış yapısı bozulur.